De oorlog in Oekraïne

De oorlog in Oekraïne heeft grote maatschappelijke impact. Zowel in de regio van Oekraïne als in Nederland. ARQ deelt haar kennis rondom psychosociale ondersteuning op verschillende manieren en voor verschillende doelgroepen. Zo heeft ARQ een ondersteunende en adviserende rol aan lokale en nationale overheden. ARQ baseert zich hierbij op de multidisciplinaire richtlijn psychosociale hulp bij rampen en crisis. Samen met GGD GHOR Nederland stelden we landelijke informatie t.a.v. psychosociale hulpverlening bij de opvang en ondersteuning van vluchtelingen uit Oekraïne samen. We ontwikkelen daarnaast materiaal voor publiek en professionals.

 

Veerkracht en sociale steun

Bij psychosociale hulpverlening maken we onderscheid tussen verschillende basisbehoeften en verschillende groepen getroffenen. Enerzijds is er behoefte aan basisbehoeften zoals veiligheid, eten, drinken en onderdak. Anderzijds is er behoefte aan informatie, emotionele en sociale steun, praktische hulp en voor specifieke doelgroepen zorg bij aanhoudende gezondheidsklachten.

Uit onderzoek weten we dat getroffenen met name baat hebben bij praktische ondersteuning en interventies die het stressniveau verlagen. Meestal nemen na verloop van tijd klachten rondom stress en spanning weer af, vooral als er voldoende sociale steun is. Daarnaast is het van belang kwetsbare groepen te monitoren en tijdig te verwijzen. 

 

Informatie voor bedrijven, (hulp)organisaties en (zorg)professionals

Wilt u weten hoe u uw medewerkers het best kan begeleiden en ondersteunen in deze crisis, neem dan contact op met ARQ IVP.

ARQ IVP heeft jarenlange ervaring in het ondersteunen van mensen en organisaties die te maken krijgen met ingrijpende gebeurtenissen, rampen en crises. Deze ervaring stellen wij graag beschikbaar aan professionals en hun leidinggevenden om hun vragen, zorgen en noden met betrekking tot de oorlog in Oekraïne en daaruit voortkomende vluchtelingenstroom te kunnen voorleggen.

In deze Engelstalige video leert u meer over opvang en nazorg van medewerkers gecombineerd met de uitgangspunten van psychosociale hulpverlening (Psychological First Aid).

Contactpunt

Hiervoor is een contactpunt opgezet. Dit contactpunt heeft als doel professionals en hun leidinggevenden zo goed mogelijk te ondersteunen bij de psychosociale aspecten van het werken met mensen die zijn gevlucht uit Oekraïne. Het telefoonnummer wordt bemenst door gespecialiseerde psychologen die allen kennis en ervaring hebben in de ondersteuning van professionals in beroepen waarin zij geconfronteerd kunnen worden met ingrijpende gebeurtenissen. 

Het contactpunt is op werkdagen bereikbaar tussen 9.00 en 17.00 uur op telefoonnummer 088 – 3305500 (gebruikelijke belkosten).

Ondersteuning voor bedrijven en medewerker

Naast het contactpunt denkt ARQ IVP ook graag met u mee over welke behoefte er binnen uw organisatie speelt, waarna ze op maat ondersteuning kunnen bieden. Te denken valt aan opvangbijeenkomsten  van medewerkers die zwaar belast worden door crisiswerk, en/of geconfronteerd worden met schrijnende beelden. Ook biedt ARQ IVP trainingen voor leidinggevenden om vanuit goed werkgeverschap hun medewerkers zo goed mogelijk te ondersteunen en overbelasting tijdig te signaleren.

Meer informatie is te vinden op de site van ARQ IVP of neem contact op via arqivp@arq.org.

Werkt u met collega's uit oorlogsgebied? 

ARQ IVP heeft informatie samengesteld voor iedereen die samenwerkt met of leiding geeft aan collega’s uit oorlogsgebied. Dit kan collega’s betreffen die zich in Nederland, in hun eigen land of in een ander land bevinden. In deze folder vindt u onder andere praktische tips om collega's te ondersteunen. 

 

Bent u (zorg)professional die werkt met ouderen?  

De oorlog in Oekraïne is voor veel mensen lastig. Ook bij ouderen kan dit onrust veroorzaken. Herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog komen mogelijk weer naar boven. Hoe gaat u daar als zorgverlener mee om? In deze folder zijn adviezen gebundeld over communicatie met ouderen over de oorlog.

 

Werkt u met vluchtelingen of heeft u zelf een vluchtachtergrond?

Werkt u met vluchtelingen als professional of vrijwilliger dan krijgt u in dit webinar door klinisch psycholoog Simone de la Rie meer informatie over cultuursensitieve hulpverlening aan vluchtelingen, inclusief concrete tips die u zelf kunt toepassen. 

Werkt u als zorgprofessional met vluchtelingen, dan vindt u veel praktische handvatten in de folder Psychosociale hulpverlening aan Oekraïners die de oorlog zijn ontvlucht.

Vluchtelingenwerk Nederland heeft een website met informatie voor vluchtelingen in meerdere talen: https://www.refugeehelp.com/get-help.

Op de site van het Max Planck Institute for psychiatry vindt u ook filmpjes over zelfhulp voor vluchtelingen met verschillende achtergronden: https://www.psych.mpg.de/refpsych-engl 

Ook de site van de Nederlandse Vereniging voor Psychotrauma geeft u veel informatie over ondersteuning bij oorlog: https://www.ntvp.nl/psychologische-eerste-hulp/

Werkt u als vrijwilliger met vluchtelingen, lees dan de informatie over veerkracht en wat wel en niet te doen om hen optimaal te ondersteunen in de folder: Informatie voor vrijwilligers.

ARQ Academy biedt In samenwerking met Health(e)Foundation een gratis e-learning module aan voor zorgprofessionals om zich de cultuursensitieve hulpverlening aan vluchtelingen eigen te maken. Het vroeg kunnen signaleren van psychische klachten is van groot belang. In de e-learning wordt uiteengezet hoe de hulpverlener op een cultuursensitieve wijze contact kan maken met de vluchteling en stil kan staan bij hoe hij of zij deze stress hanteert. Er worden handvatten aangereikt die de hulpverlener de vluchteling kan bieden om hier mee om te gaan.  Voor het volgen van deze e-learning wordt u doorgelinkt naar het online platform van Health[e]Foundation

De klankbordgroep Vluchtelingen & Asielzoekers (V&A) waarin verschillende GGZ-instellingen in Nederland zitten, stelden een handreiking op waarin deze ketenpartners aangeven wat zij op het gebied van traumazorg kunnen betekenen voor mensen die door de oorlog in Oekraïne naar Nederland gevlucht zijn. De handreiking is te vinden op https://migratie.arq.org/handreiking-psychische-hulp-aan-vluchtelingen-uit-regio-oekraine 

Pharos heeft een overzichtelijke webpagina gemaakt met veel informatie gericht op zorg en ondersteuning. Op deze webpagina staat ook folder materiaal over psychische klachten, gericht op zelfhulp, vertaald naar het Oekraïens en Russisch: https://www.pharos.nl/zorg-en-ondersteuning-voor-oekraiense-vluchtelingen/

 

Werkt u op een school die lesgeeft aan vluchtelingen? 

ARQ werkt samen met organisaties die gespecialiseerd zijn in onderwijs; we delen hier onze specifieke kennis ten aanzien van psychosociale impact op vluchtelingen.

In de Handreiking vluchtelingenkinderen in de klas vindt u tips voor leerkrachten. 

https://www.lowan.nl/po/oekraine/

Daarnaast biedt ARQ IVP op reguliere basis ondersteuning en advies aan scholen waar ingrijpende gebeurtenissen plaatsvinden. Hierbij kun je denken aan misbruik, suïcide of buitensporige agressie.

 

Vangt u zelf Oekraïnse vluchtelingen thuis op? 

Als je als particulier gevluchte mensen uit Oekraïne onderdak biedt, is dit een hartverwarmend gebaar. In eerste instantie komen bij opvang vooral praktische zaken kijken. Als al die praktische zaken geregeld zijn, breekt een fase aan waarin je ervaart welke impact de hele situatie kan hebben. Op je gasten, waaronder eventueel ook hun kinderen, maar misschien ook op jezelf. In deze folder lees je wat je kunt doen voor de mensen die je opvangt en wat kun je doen voor jezelf?

 

Heeft u zelf stress of spanning rondom de oorlog?

Het is belangrijk om met iemand in uw omgeving te bespreken hoe u met de stress kunt omgaan. Als u niet iemand heeft in uw directe omgeving om daarover te praten, adviseren wij u om contact op te nemen met uw huisarts.

Ook als u erg veel last heeft van klachten als angst, stress en/of herbelevingen, is het aan te raden om uw huisarts te raadplegen. Deze kan dan, als dat nodig is, doorverwijzen naar een voor u passende behandeling.

Voor algemene tips over omgaan met deze crisis als die u aan de Tweede Wereldoorlog doen herinneren, kunt u luisteren naar het radio programma Villa VdB waarin een behandelaar van ARQ Centrum’45 meer hierover vertelt of lezen op de website van Plus Online.

Daarnaast kunt u bellen met de vrijwilligers van de landelijke Luisterlijn voor mentale steun, troost of een luisterend oor. De Luisterlijn is 24/7 bereikbaar via 088 0767 000. Chatten of mailen is ook mogelijk via deluisterlijn.nl